تبلیغات مسابقه نهایی فوتبال آمریکایی، یا همان سوپربول (Super Bowl)، فقط چند آگهی ساده نیستند؛ این تبلیغات سالهاست به ویترینی تبدیل شدهاند که حالوهوای اقتصاد فناوری آمریکا را نشان میدهد. هر شرکتی که بتواند در این شب خاص دیده شود، عملاً خود را به جریان اصلی بازار معرفی کرده است؛ اما تاریخ نشان داده وقتی یک فناوری نوظهور بیشازحد در تبلیغات سوپربول دیده میشود، معمولاً پایان خوشی در راه نیست.
به گزارش میهن بلاکچین، سوپربول امسال با حدود ۱۲۷ میلیون بیننده، نهتنها پربینندهترین رویداد ورزشی سال در آمریکا بود، بلکه رکورد پربینندهترین سوپربول تاریخ را هم شکست. همین مخاطب گسترده باعث میشود برندها برای هر آگهی ۳۰ ثانیهای، تا حدود ۴ میلیون دلار هزینه کنند؛ رقمی که شرکتها را وادار میکند تبلیغی بسازند که «متفاوت» به نظر برسد، حتی اگر پشت آن تفاوت، یک حباب در حال شکلگیری باشد.
اوایل سال ۲۰۰۰، اینترنت تازه به زندگی روزمره مردم راه پیدا کرده بود و تب شرکتهای داتکام به اوج خود رسیده بود. سوپربول آن سال بعدها به «سوپربول داتکامها» معروف شد؛ چراکه ۱۷ تبلیغ مختلف به شرکتها و خدمات اینترنتی اختصاص داشت.
یکی از معروفترین آنها تبلیغ پلتفرم معاملاتی ایترید (E-Trade) بود؛ جایی که یک شامپانزه در حال رقص دیده میشد و بعد جملهای روی صفحه ظاهر میشد:
خب، ما همین الان ۲ میلیون دلار را هدر دادیم. تو با پولت چهکار میکنی؟
تنها دو ماه بعد، حباب داتکامها شروع به ترکیدن کرد و این سقوط تا اکتبر ۲۰۰۲ ادامه یافت.
دو دهه بعد، نوبت به بازار ارزهای دیجیتال رسید. سوپربول ۲۰۲۲ بهقدری مملو از تبلیغات کریپتویی بود که لقب «کریپتو بول» را گرفت. در آن زمان چهار شرکت بزرگ حوزه رمزارز، کوینبیس (Coinbase)، کریپتو داتکام (Crypto.com)، ایتورو (eToro) و افتیایکس (FTX)، هرکدام با تبلیغی پرزرقوبرق وارد میدان شدند.
افتیایکس، که حالا دیگر وجود خارجی ندارد، تبلیغی با حضور لری دیوید (Larry David)، خالق سریال ساینفلد (Seinfeld)، پخش کرد و مخاطبان را تشویق میکرد «از کریپتو جا نمانند». برآوردها نشان میدهد هر شرکت برای همان ۳۰ ثانیه، حدود ۶.۵ میلیون دلار پرداخت کرده بود.
چند ماه بعد، بازار کریپتو فروپاشید. استیبلکوین ترا (Terra) در ماه مه دیپگ شد و تا پایان سال، نامهایی مثل افتیایکس، سلسیوس (Celsius)، وویجر دیجیتال (Voyager Digital) و بلاکفای (BlockFi) یکی پس از دیگری ورشکسته شدند. جنسیس (Genesis) هم ژانویه ۲۰۲۳ به این فهرست اضافه شد.
صرافی FTX چطور سقوط کرد؟ بررسی دلایل ورشکستگی FTX و تاثیر آن بر بازار رمزارزها
سال بعد، تنها یک تبلیغ مرتبط با رمزارز در سوپربول دیده شد و آن هم مربوط به یک NFT در بازی ویدیویی لیمیت بریک (Limit Break) بود. در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز عملاً خبری از تبلیغات کریپتویی نبود.
پس از دو سال غیبت، امسال دوباره تبلیغ صرافی کوینبیس به سوپربول برگشت. اما واکنشها چندان مثبت نبود چراکه برای بسیاری از مخاطبان، تصویر کریپتو هنوز از دوران ورشکستگی افتیایکس فاصله نگرفته است. جردن اول (Jordan Uhl)، استریمر سیاسی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
از کریپتو گرفته تا هوش مصنوعی و حسابهای ترامپی، هر سوپربول یک تم کلاهبرداری خاص خودش را دارد.
دانشکده مدیریت کلاگ (Kellogg School of Management) دانشگاه نورثوسترن، هر سال تبلیغات سوپربول را ارزیابی و آنها را به دو دسته «تاچداون» (موفق) یا «فامبل» (ناموفق) تقسیم میکند. طبق نتایج این نظرسنجی، تبلیغ کوینبیس در سال ۲۰۲۶ نتوانسته ارتباط روشنی با برند یا ارزش پیشنهادی شرکت برقرار کند و نمره «F» گرفته است.
با این حال، صنعت کریپتو حالا دستاوردهای قانونی مهمی در آمریکا دارد و بازگشت کوینبیس به سوپربول میتواند نشانهای باشد از اینکه این صنعت قصد ندارد از بزرگترین شب تبلیغاتی آمریکا عقبنشینی کند!
اگر کریپتو امسال کمرنگ بود، هوش
